Inloggen
Zorg en onderwijs

Zorg en onderwijs


 0/5 Sterren (0)

Gefundeerd schooladvies dankzij Consulent Jonge Risico Kinderen

    Susan Osterop
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 419
    Door Susan Osterop in de groep Zorg en onderwijs 1358 dagen geleden

    Categorie├źn: Praktijkvoorbeelden, Vroegsignalering, Casemanagement, Onderwijs en Zorg


     0/5 Sterren (0)

    Gefundeerd schooladvies dankzij Consulent Jonge Risico Kinderen

    Consulenten jonge risicokinderen (CJRK) zijn experts op het gebied van onderwijs aan jonge kinderen en geven advies aan ouders, scholen en professionals. Omdat een doorstroom van peuters richting onderwijs niet altijd vanzelfsprekend is.

    Aanleiding
    In de jaren zeventig was er een kloof tussen kleuteronderwijs en de lagere scholen en ontbrak een overdracht voor zorgkinderen. Dat kon slecht uitpakken voor het kind, op school én thuis. Nadat deze overdracht was geregeld, verplaatste de kloof zich afgelopen decennia naar de voorschoolse periode en het onderwijs. Zorgkinderen in de voorschoolse periode lopen zo nog steeds een groot risico op uitval. 

    De behoefte aan multidisciplinair overleg over de vraag van een zorg/risicokind op het gebied van onderwijs en zorg is dan ook groot. In Friesland zijn in verschillende regio’s sinds enkele jaren consulenten jonge risicokinderen (CJRK’s) werkzaam. Zij zijn experts op het gebied van onderwijs aan jonge kinderen en geven advies aan ouders, scholen, professionals, daar waar een overgang naar onderwijs niet vanzelfsprekend is.

    Deze functionarissen participeren in de multidisciplinaire VTO-Vroeghulpteams in Friesland. Op deze manier wordt VTO-Vroeghulp versterkt door de onderwijsexpertise. Immers, veel kinderen die worden aangemeld bij VTO-Vroeghulp hebben ook een school-dagbestedingsvraag. Een CJRK werkt vanuit een Samenwerkingsverband Primair Onderwijs.

    Innovatie binnen de Integrale Vroeghulp
    Dit praktijkvoorbeeld ‘ Consulent Jonge Risico Kinderen’ is de uitwerking van bouwsteen 6 (zorg & onderwijs) van Vroeg, Voortdurend, Integraal (VVI). In de periode 2008-2011 is de regio Friesland een pilotregio geweest voor de innovatie VVI, uitgevoerd binnen het Transitieprogramma in de Langdurende Zorg. Dit is een innovatie op de netwerken Integrale Vroeghulp gericht op ketens van vroege signalering, diagnostiek, zorg, onderwijs en ondersteuning voor kinderen met een beperking en hun ouders.

    Doel van het initiatief
    Het leggen van een verbinding tussen onderwijs en zorg voor zorgkinderen in de voorschoolse periode is een initiatief van VTO-Vroeghulp Friesland en de Samenwerkingsverbanden Primair Onderwijs Friesland. Partners binnen het samenwerkingsverband van VTO-Vroeghulp zijn:

    • Jeugdgezondheidszorg GGD-Fryslân
    • MEE Friesland
    • Bureau Jeugdzorg Friesland
    • Revalidatie Friesland
    • De Friese Kinderdagcentra (Talant)
    • GGZ Lentis|Jonx
    • GGZ Virenze Drachten
    • Jeugdhulp Friesland
    • Medisch Centrum Leeuwarden
    • Antonius Ziekenhuis
    • Ziekenhuis Tjongerschans
    • Ziekenhuis NijSmellinghe
    • Ziekenhuis Talma Sionsberg
    • De Friese Samenwerkingsverbanden Primair   Onderwijs

    Doel is om zorgkinderen met een schoolvraag zowel in de voorschoolse periode als in de basisschoolperiode te begeleiden naar een passende vorm van onderwijs en afstemming met scholen te realiseren over de mogelijkheden voor het betreffende kind. Hiermee worden onderwijs en zorg in zowel de voorschoolse als de schoolse periode geschakeld in de keten .

    Beschrijving van de CJRK in de praktijk
    Juist voor kinderen met een beperking is een multidisciplinaire afweging vanuit zowel de zorg als het onderwijs van belang voor een juiste keuze voor school of dagbesteding. In Friesland wordt het belang van een betere samenhang tussen zorg en onderwijs onderkend. Voor een bepaalde categorie zorgkinderen is het belangrijk dat school is toegerust op de zorgbehoefte van een kind. Dit is niet alleen in het belang voor de ontwikkeling van het kind, maar ook voor de school. VTO-Vroeghulp heeft met de CJRK onderwijsexpertise in de VTO-Vroeghulpteams opgenomen. De CJRK heeft een brede onderwijsexpertise rondom jonge kinderen en bespreekt de hulpvragen van het kind met school. Zij kan het gedrag  en de zorgbehoefte van jonge kinderen goed observeren en deze, mede gebruik makend van de expertise van de overige VTO-Vroeghulp-deelnemers, interpreteren. De CJRK kan een onderwijs-zorgarrangement opstellen met alle relevante informatie over het kind. Deze informatie bestaat uit eigen observaties, gesprekken met bijvoorbeeld de peuterspeelzaalleidster en voor het onderwijs relevante informatie uit besprekingen met het VTO-Vroeghulpteam. Alles gebeurt in overleg met de ouders. Het arrangement maakt inzichtelijk wat een kind nodig heeft en de school kan op basis daarvan een goede inschatting maken óf en hoe zij hier aan kunnen voldoen. Zo kan de haalbaarheid van noodzakelijke extra zorg of begeleiding worden bepaald en de wijze waarop dit kan worden ingevuld. Wanneer blijkt dat niet aan de zorgbehoeften van een kind kan worden voldaan, kan vroegtijdig een andere passende dagbesteding worden gevonden.

    Resultaten van deze aanpak
    In Friesland krijgen alle voorschoolse zorgkinderen met een dagbestedingsvraag een goed onderbouwd school- of dagbestedingsadvies. Dit is zorgvuldig besproken met ouders en school of zorgaanbieder. Voorschoolse zorgkinderen met een onderwijsvraag  krijgen een onderwijs-zorgarrangement, waarin zeer genuanceerd is aangegeven wat de onderwijs-zorgbehoefte is van het kind. Hiermee worden ‘misplaatsingen’ voorkomen. Dat komt ten goede aan de onderwijskwaliteit van de scholen en de ontwikkeling van het kind. Er is een goed werkbaar en goed ontwikkeld format onderwijs-zorgarrangement en het streven van VTO-Vroeghulp Friesland is dat elk schooladvies geëvalueerd  wordt door school en ouders. (mits ouders hier toestemming voor geven)

    Onderwijs en zorg
    De verbinding tussen onderwijs en zorg zou vroeg moeten beginnen. Dit is één van de uitgangspunten van de consulent jonge risico kinderen (CJRK). Een kind met ontwikkelings- en/of gedragsproblematiek dat naar school gaat, levert doorgaans vragen op, waar ouders zich soms ver voor de leeftijd van vier jaar zorgen over maken. In de voorschoolse periode kan besproken worden welke schoolkeuze het beste is voor het kind. Is een diagnose (nog) niet bekend, dan kunnen er onderzoeken geïnitieerd worden door het VTO-Vroeghulpteam en kan het kind worden geobserveerd. Deze samenwerking met Primair Onderwijs en het VTO-Vroeghulpteam kan ervoor zorgen dat een kind niet verdrinkt in het onderwijs en dat het zo vroeg mogelijk de juiste plek in het onderwijs krijgt. In de praktijk blijkt het ook erg prettig te werken voor de leerkracht die een kind die extra aandacht behoeft in de groep krijgt. Er kan meteen adequaat op de onderwijs-zorgbehoefte van het kind worden ingestoken.

    Deskundigheid consulent jonge risico kinderen
    De CJRK’s hebben brede kennis van zowel de normale als de daarvan afwijkende ontwikkeling van jonge kinderen van 3-6 jaar  en van onderwijsbehoeften die daaruit    voortvloeien. Deze functionarissen kunnen het gedrag van jonge kinderen goed observeren en dit, mede gebruik makend van de expertise van de overige VTO-Vroeghulpteamleden, interpreteren.

    Zij hebben ervaring met de voorschoolse periode van kinderen, in de vorm van contacten met of werkzaamheden binnen peuterspeelzalen en/of kinderopvang en een ruime ervaring met de onderbouw van de basisschool. Daarnaast heeft de consulent kennis van de mogelijkheden van andere onderwijsvormen, waaronder het SBO en Speciaal onderwijs en middels de gedeelde kennis in de VTO-Vroeghulpteams van de mogelijkheden die een KDC en MOD bieden.

    Onderwijs-zorgarrangement
    Om de leerkracht en de intern begeleider een goed beeld van het kind te geven wordt er gebruik gemaakt van een onderwijs-zorgarrangement. Met dit onderwijs-zorgarrangement worden de hulpvragen van het kind en de extra zorg in kaart gebracht. Het kan de begeleiding op school, en andere instellingen, verbeteren doordat het probeert duidelijk aan te geven waar de specifieke behoeften van het kind liggen.

    De consulent jonge risicokinderen vult dit arrangement in op basis van de reeds, bij het VTO-Vroeghulpteam, beschikbare gegevens en observatie op de voorschoolse instelling. Daarmee kan ook mede bepaald worden of de school of instelling deze zorg kan leveren. Is dit niet het geval, dan zal er gekeken worden wat er nodig is om dit wel te kunnen laten plaatsvinden of welke instelling dit wel kan verzorgen, zodat er voldoende tegemoet gekomen kan worden aan datgene wat het kind extra nodig heeft om te komen tot een evenwichtige ontwikkeling. 

    Intensieve samenwerking
    De CJRK werkt intensief samen met de casemanagers van VTO-Vroeghulp. De casemanager is de vaste contactpersoon tussen ouder(s) en het  VTO-Vroeghulpteam. De casemanager is meestal al betrokken bij het gezin doordat deze op huisbezoek is geweest en de hulpvragen heeft geïnventariseerd.
    Als de CJRK een gesprek heeft met de ouders is de casemanager hier in principe bij aanwezig. Deze functionaris is hierdoor een stabiele continue factor gedurende het VTO-Vroeghulptraject. Deze werkwijze wordt door ouders als zeer prettig ervaren.en, verbeteren doordat het probeert duidelijk aan te geven waar de specifieke behoeften van het kind liggen. 

    Een praktijkvoorbeeld wat hierbij hoort het verhaal van Meike die kan in haar eigen dorp naar school

    BRON: deze omschrijving is ontleend uit de pilotperiode VVI (2008-2011)

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers