Inloggen
Platform Integrale Vroeghulp

Platform Integrale Vroeghulp


 4/5 Sterren (3)

Passend onderwijs vraagt ook om voorschools maatwerk

    Susan Osterop
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 190
    Door Susan Osterop in de groep Platform Integrale Vroeghulp 690 dagen geleden

    Categorie├źn: Praktijkvoorbeelden, Beleid, Vroegsignalering, Onderwijs en Zorg


     4/5 Sterren (1)

    Passend onderwijs vraagt ook om voorschools maatwerk

    De gemeente Arnhem investeert in voorschoolse educatie om kinderen een goede start op de basisschool te geven. De gedegen structuur en het grote bereik van de voorschoolse voorzieningen bieden mogelijkheden voor preventie en tijdige signalering van ontwikkelingsachterstanden.

    Vroege signalering begint vooral bij consultatiebureaus, peuterspeelzalen en kinderdagverblijven. In Arnhem komt 95 procent van de kinderen op een locatie waar voor- en vroegschoolse educatie wordt aangeboden. “Dat is een hoog bereik”, zegt Annemarieke Moes, bestuursadviseur bij de gemeente Arnhem. “Ook de overige vijf procent brengen we in kaart, zodat we in contact kunnen komen met de ouders. We willen graag weten waarom deze kinderen niet komen en wat we kunnen doen om hen alsnog te mogen verwelkomen.”

    Vroeg signaleren
    “In peuterspeelzalen en kinderdagverblijven zijn het vaak pedagogisch medewerkers die constateren dat er iets met een kind aan de hand is. Zij zijn geschoold om vroegtijdig te signaleren. Bij deze organisaties zijn ook vaak orthopedagogen, logopedisten en zorgcoördinatoren beschikbaar. Zij pakken in de preventieve sfeer veel op. Op de peuterspeelzalen houdt de jeugdverpleegkundige een spreekuur. Zij beantwoordt vragen van ouders en onderhoudt het contact met de medewerkers ter plaatse. Zo worden veel van de lichtere vragen op de vindplaats gesteld en beantwoord in goed overleg met de orthopedagoog of zorgcoördinator. Is er meer aan de hand, dan komen de wijkteams Jeugd in beeld. Peuterspeelzalen en kinderdagverblijven hebben elk één vast aanspreekpunt in  ‘hun’ wijkteam. Deze wijkcoach bekijkt de hulpvraag en maakt een plan. Als de vraag te complex is, kan hij of zij het netwerk Integrale Vroeghulp (IVH) inschakelen om duidelijk te krijgen wat er precies aan de hand is, zodat in één keer de juiste diagnose gesteld wordt. Dat gebeurt samen met de ouders en de specialisten van het netwerk IVH.”

    Wennen aan wijkteams
    “Wij werken sinds januari 2015 met wijkteams en in het begin was het best even zoeken. Er zit ineens een extra laag tussen. Nu er wijkcoaches zijn, wat doen de orthopedagoog/zorgcoördinator van de peuterspeelzaal en de jeugdverpleegkundige dan nog? Wij wilden dat niet vanuit de gemeente bepalen en hebben gezegd: ‘Kom als drie-eenheid bij elkaar en spreek af hoe jullie samenwerken’. Het maakt niet uit wie wat doet, als de taken maar duidelijk verdeeld zijn. Het blijkt dat de peuterspeelzalen de jeugdverpleegkundige als eerste aanspreekpunt kiezen en de kinderdagverblijven hebben juist het lijntje naar de wijkcoach gelegd. We hebben dit onlangs met de betrokkenen geëvalueerd. De uitkomst was positief. Iedereen weet elkaar te vinden. Ik ben blij dat dit vrij snel ingebed is.”

    Taalprogramma op alle voorschoolse voorzieningen beschikbaar
    “We investeren volop in de voorschoolse voorzieningen. Het heeft zo veel meerwaarde als kinderen een goede start op de basisschool kunnen maken. Gelukkig ziet de politiek dat ook. Voorheen werd VVE alleen op voorschoolse locaties met veel kinderen met een taalachterstand aangeboden. Nu wordt het aangeboden in de hele stad, zodat een peuter altijd een passend VVE- aanbod kan krijgen. Op dit moment kunnen kinderen twee dagdelen per week gebruikmaken van een voorschoolse voorziening. Kinderen met een VVE-indicatie kunnen vier dagdelen per week komen. Vanaf 2017 mogen alle kinderen vier dagdelen komen en voeren we het Ontwikkelrecht peuters in. In twee dagdelen kun je al het een en ander zien, maar met vier dagdelen heb je kinderen beter in beeld en zijn we nog beter in staat om vroeg te signaleren en actie te ondernemen, waar nodig met hulp van IVH. Zo leggen we een stevige basis om elk kind zich optimaal te laten ontwikkelen.”

    Meer kinderen een plek in de eigen wijk
    “We kijken nu goed naar de kinderen die in de specialistische zorg terechtkomt. Dit is best een grote groep. Wat is er voor nodig om een deel van hen toch een plek te geven in de reguliere kinderopvang? Kunnen zij met ‘een rugzakje’ wel in de eigen wijk terecht? Waar mogelijk willen we voorkomen dat jonge kinderen al een stempel krijgen: ‘Jij bent anders, dus jij moet met een busje ergens anders naar toe.’ Medewerkers van peuterspeelzalen en kinderdagverblijven geven aan dat ze soms kennis en handvaten missen om te signaleren dat kinderen zich anders ontwikkelen. Ze horen graag tips en hebben vragen over wat zij zelf kunnen doen om zo'n kindje te begeleiden. Of over hoe ze een kind bijvoorbeeld stil kunnen laten zitten in de kring. We willen weten wat zij precies nodig hebben en ze daarin ondersteunen. Op dat vlak valt ook winst te behalen.”

    Bouwstenen helpen bij aanbrengen structuur
    “Uiteraard zijn er ook kinderen die specialistische begeleiding nodig hebben. Medewerkers van de voorschoolse voorzieningen weten wanneer ze aan de bel moeten trekken. In eerste instantie benaderen zij de wijkcoach en die schakelt het netwerk IVH indien nodig in. Enige tijd geleden was ik bij een kennisatelier georganiseerd door het platform Integrale Vroeghulp. Op dat moment worstelden we nog met de vraag ‘wie doet wat’. Het was prettig om over de bouwstenen voor het goed organiseren van IVH te horen. Dat ontrafelde het geheel. Het hielp bij het aanbrengen van structuur in een complexe situatie. Het maakte ook weer duidelijk hoe enorm belangrijk het is om ouders mee te nemen in elke stap van het proces. Als zij kunnen accepteren dat hun kind zich anders ontwikkelt, kunnen zij het kind zelf ook beter ondersteunen.”

    Alles lijkt samen te komen
    “In ons VVE-werk richten we ons ook niet alleen op kinderen. Het verwerven van de basiswoordenschat gaat beter als de ouders deze woorden ook kennen. Daarom bieden we ouders Ouderprogramma’s VVE aan en investeren we veel in ouderbetrokkenheid op de locaties. Zo zijn de ouders betrokken bij wat hun kind leert en hebben de pedagogisch medewerkers meer contact met de ouders. Een goede band met ouders maakt het bespreken van eventuele zorgen over de ontwikkeling van hun kind gemakkelijker. Het past mooi binnen de integrale aanpak die we als gemeente nastreven en sluit aan op de bouwstenen van IVH. Zo lijkt alles samen te komen. Ik denk dat wij wel een voorloper zijn op het vlak van passende kinderopvang en ik zou het mooi vinden als het lukt hier een goed concept voor te ontwikkelen. Het is volgens mij een voorwaarde voor het slagen van passend onderwijs. Wil je daar een succes van maken, dan moet je niet pas op de basisschool beginnen.”

    Het praktijkvoorbeeld is hier te downladen in een PDF>>>

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers